In 2025 dreigt er een tekort van 450.000 zorgwerknemers. Om werken in de gezondheidszorg aantrekkelijker te maken, moeten de werknemers meer mogelijkheden krijgen voor zelfsturing en zelfroosteren.
Dat is één van de aanbevelingen van het Zorginnovatieplatform aan minister Klink.

Het Zorginnovatieplatform stelt een hele reeks aan maatregelen voor om te voorkomen dat er in 2025 een groot tekort aan zorgpersoneel ontstaat. Opvallend is de aanbeveling om te kiezen voor zelfroosteren en zelfsturing.

Zelfroosteren
Het overgrote deel van de werknemers vindt het belangrijk dat de werktijden aansluiten bij de persoonlijke situatie. Uit een studie van het SCP is bijvoorbeeld gebleken dat meer vrouwen (meer uren) willen werken als ze werk- en zorgtijden thuis beter op elkaar kunnen afstemmen.
Het rapport adviseert om die reden dan ook om de werkroosters in de gezondheidszorg flexibeler te maken en om zelfroosteren mogelijk te maken.

Als voorbeeld haalt het rapport de ervaringen aan van Ambulancedienst Limburg-Noord. Deze werkgever heeft de functie van centrale roosterplanner opgeheven. Werknemers vullen via internet zelf hun rooster in en kunnen zo ook hun diensten ruilen.

Hogere medewerkerstevredenheid
Zelfroosteren alleen vindt het Zorginnovatieplatform niet voldoende. Er is meer nodig om werknemers te binden en te boeien.
Driekwart van de werknemers vindt het immers belangrijk om invloed te hebben op de manier waarop het werk wordt ingericht. Zij willen zelf initiatieven kunnen nemen zonder alles eerst te moeten voorleggen aan de leidinggevende.

Het toverwoord hier heet zelfsturing. “De kern van zelfsturing is dat zorgverleners als team samenwerken om de met de cliënten afgesproken zorg zo goed mogelijk te kunnen leveren”, aldus het rapport. “Zelfsturing is vooral geschikt om in te kunnen spelen op de uiteenlopende zorgvragen van cliënten. Een belangrijk bijkomend voordeel is dat de werktevredenheid onder zorgverleners erdoor toeneemt.”

Coachende managementstijl
Dat zelfsturing kan werken, blijkt uit twee cases die het rapport beschrijft.

Zo experimenteert het Vlietlandziekenhuis in Schiedam met een nieuw personeelsbeleid dat als een ‘magneet’ werknemers moet aantrekken en vasthouden. Medewerkers krijgen ruimte om hun eigen beslissingen te nemen.
Om dit mogelijk te maken, moet overigens wel de managementstijl veranderen. Leidinggevenden moeten minder beslissen, maar medewerkers méér coachen en meer hun professionele ontwikkeling stimuleren.

Het andere voorbeeld van zelfsturing is Buurtzorg Nederland. Deze werkgever heeft de fabrieksachtige aanpak van de zorg verlaten en heeft gekozen voor een kleinschalige manier van werken; met 160 zelfsturende Buurtzorgteams. Zo’n team bestaat uit maximaal 12 wijkverpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden. De teams regelen zelf hun onderlinge samenwerking en kennisdeling, huisvesting, nascholing, de planning en hun diensten. Want ze zijn immers zelf verantwoordelijk voor de zorg voor hun cliënten.

Macht van managers
Begin 2010 zal minister Klink laten weten hoe hij denkt over de aanbevelingen. Zal hij het aandurven om de macht van managers en bureaucratie te breken en de professionals in de zorg zelf meer verantwoordelijkheid te geven?

Ook via Twitter kun je Personeelslog volgen: Twitter.com/Personeelslog.

Dit artikel is geplaatst op Monday 30 November 2009 om 8:00 en is te vinden in de rubriek Sociale Innovatie, Werving. Reacties op dit artikel kunnen worden gevolgd met RSS 2.0. U kunt een reactie geven of met trackback een bijdrage plaatsen vanaf uw eigen weblog.(NB: overigens verschijnt er geen trackback-window als je op trackback klikt)