“Zelfstandige klopt aan bij voedselbank” was de opening van het AD het afgelopen weekend. Volgens de krant vangt de ZZP-er de grootste klappen van de recessie op.

Gewoon een kwestie van pech gehad?

Het beeld van de ZZP-er is heel dubbel. Naast nieuwe armen telt de omvangrijke groep zelfstandigen ook nieuwe rijken. Volgens gegevens van het CBS hadden zelfstandigen een jaar geleden gemiddeld een vermogen van 207.000 euro. Een gemiddeld huishouden van een werknemer blijft steken bij 37.000 euro.

12% minder inkomsten
Maar uit recentere CBS-cijfers blijkt dat de ZZP-ers het moeilijk hebben. Hun inkomen is vorig jaar in het derde kwartaal met gemiddeld 12 procent gekrompen. In dezelfde periode ging werknemers met een vaste baan er nog gemiddeld 1,8 procent op vooruit.
“De economische krimp raakt vooral de zelfstandigen. Hun inkomensdaling is de grootste duikeling van dit decennium”, aldus Michiel Vergeer, hoofdeconoom van het CBS, in de Volkskrant.

Financiële buffer
Het grootste probleem zit bij de zelfstandigen die niet in goede tijden een financiële buffer hebben opgebouwd. En onder hen is een hele grote groep ex-werknemers die de laatste jaren voor zichzelf zijn begonnen. Gestimuleerd door hun werkgever of door oud-collega’s die vertelden over het hoge inkomen dat ze als zelfstandige verdienden.

Je kunt je afvragen of al die startende ZZP-ers van de laatste jaren wel voor een freelance bestaan in de wieg zijn gelegd. Hebben zij de expertise om zich op de markt te onderscheiden? Hebben zij de commerciële en relationele vaardigheden om opdrachten binnen te slepen van verschillende bedrijven? En hebben zij hun financiën zo op orde dat zij ook in tijden met minder inkomsten voor zichzelf kunnen zorgen?

Weer solliciteren?
Jammer dan? Als ze het niet redden, gaan ze maar weer solliciteren naar een vaste baan. Dat is precies wat veel Zelfstandigen Zonder Poen nu doen.
Massaal terug vluchten in een vaste baan? Kan dat nog wel in een tijd dat loopbanen steeds grilliger geworden zijn? De traditionele loopbaan met een opeenvolging van een vaste banen die logisch in elkaars verlengde liggen bij enkele werkgevers, komt steeds minder voor. Steeds vaker wisselen mensen perioden van vast werk af met het ondernemerschap of kiezen voor een combinatie.

De grote flexibiliseringstrend is er niet voor niets. Voor bedrijven is het aantrekkelijk om de juiste, gespecialiseerde vakmensen in te huren, alleen als ze hen nodig hebben.
Ook voor zelfstandigen heeft het freelance-bestaan aantrekkelijke kanten: klussen doen die zij het leukst vinden zonder lastige gevallen worden met veel intern overleg, zelf hun werk indelen en thuis zijn als het uitkomt.

Terug naar vastgeroeste patronen?
Daarom is de terugkeer naar het tijdperk van de vaste baan en de vaak vastgeroeste patronen, niet alleen voor bedrijven, maar ook voor veel werkers niet hun eerste keus.

Nieuwe voorzieningen
Bij grillige loopbanen horen nieuwe voorzieningen.

Zo zullen werkgevers die medewerkers aan zich willen binden als ZZP-er, hen ook in staat moeten stellen om zich het ondernemerschap eigen te maken. En werknemers zelf zullen stevig moeten investeren in de vaardigheden die daarbij horen. En ze moeten leren hosselen en zich voorbereiden op wisselende inkomsten.

Daarnaast zou het erg helpen als ZZP-ers in staat worden gesteld om moeilijke perioden te overbruggen. Bijvoorbeeld door hen betere mogelijkheden te bieden om zich te verzekeren, zodat ze beperkt aanspraak kunnen maken op een overbruggingsinkomen als het echt niet anders kan.

Flexibele arbeidsmarkt
Want het vooruitzicht om in een moeilijke periode te moeten ‘shoppen’ bij de voedselbank, zal menige werknemer weerhouden van het zelfstandig ondernemerschap. Deze werknemers missen zo de kansen van het ZZP-er zijn. En de Nederlandse arbeidsmarkt mist hierdoor de flexibiliteit die deze freelancers bieden.

Ook via Twitter kun je Personeelslog volgen: Twitter.com/Personeelslog.

Dit artikel is geplaatst op Monday 11 January 2010 om 8:25 en is te vinden in de rubriek Werken 3.0. Reacties op dit artikel kunnen worden gevolgd met RSS 2.0. U kunt een reactie geven of met trackback een bijdrage plaatsen vanaf uw eigen weblog.(NB: overigens verschijnt er geen trackback-window als je op trackback klikt)