Blijvende spelverruwing op de arbeidsmarkt?
De normen op de arbeidsmarkt zijn aan het verruwen, schrijft het Financieele Dagblad in een interessant artikel.
Als het al waar is, gaat het dan om een tijdelijk verschijnsel veroorzaakt door de economische crisis of om een structurele trend?
De term spelverruwing komt van Henk van der Kolk, voorzitter van FNV-bondgenoten. In het FD signaleert hij voorbeelden van werknemers die onder druk worden gezet, zoals in het vrachtvervoer.
“Als je geen eigen rijder wilt worden, zit er morgen een Pool op je truck. Mensen worden via allerlei payrollconstructies ingehuurd met als gevolg dat de arbeidsvoorwaarden verslechteren.”
Méér onderbetaling en illegale arbeid
Ter illustratie van de verharding van de arbeidsmarkt wijst het FD op de groei van het aantal ZZP-ers.
Maar het merendeel van de ZZP-ers is toch niet door werkgevers gedwongen om voor zichzelf te beginnen?
De meest harde gegevens die het FD aanhaalt, zijn de cijfers van de arbeidsinspectie. In 2009 wist de arbeidsinspectie meer illegale werknemers te vinden (overigens méér dan 2008, maar minder dan in 2007) en meer gevallen van onderbetaling. Bij deze cijfers tekent het FD zelf al aan dat de groei ook veroorzaakt kan zijn door betere opsporingsmethoden van de arbeidsinspectie.
Economische crisis
Dat het moeilijk in harde cijfers te vangen, wil overigens niet zeggen dat er niks aan de hand is.
Niet alleen de economische crisis zorgt ervoor dat de druk op het personeel toeneemt. Sommige sectoren saneren hard in hun personeelsbestand omdat zij moeten concurreren met landen waar de arbeidskosten veel lager liggen.
Blijvende spelverruwing?
Merk jij als HR-professional veel van de ‘spelverruwing’? Wordt je onder druk gezet door je werkgever omdat hij “een werknemer ziet als iemand die zijn ‘waar’ aanbiedt”, zoals Van der Kolk het uitdrukt?
Of wordt de spelverruwing overdreven? En gaat het hooguit om een tijdelijk verschijnsel als gevolg van de economische crisis?
Ook via Twitter kun je Personeelslog volgen: Twitter.com/Personeelslog.
|
Tuesday 20 July 2010 om 12:37
[...] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door Personeelslog, Werknieuws. Werknieuws heeft gezegd: Personeelslog: Blijvende spelverruwing op de arbeidsmarkt? http://bit.ly/cPUBl0 [...]
Tuesday 20 July 2010 om 13:13
Is het verruwing als een organisatie wil overleven? Misschien wel, maar je moet je denk ik afvragen waarom het zo is. Als blijkbaar de marges in het transport, wat hier heel vaak wordt aangehaald, zo laag zijn dat men buitenlandse chauffeurs aan moet nemen, moet je je afvragen waarom we die sector nog in dit land willen behouden in de vorm die we nu hebben.
Inderdaad hoor ik vaak van verplichte ZP’ers, maar de meeste kiezen daar echt voor. Natuurlijk moet je wel zorgen dat de praktijken waar het gebeurt goed gaan. Zoals bij TNT waar een soort van verkapte dienstverbanden ontstonden toen ze de pakjes bezorgers uitbestede aan ZP’ers.
Ik vraag me vaak wel af hoe positief of negatief de rol van de vakbond is. Immers, hoe meer kennis je mensen geeft, des te beter men zichzelf kan redden. Des te beter men opgeleid is, des te minder men lid is van de vakbond. Zou dat de reden zijn dat de vakbonden hun mensen proberen dom te houden? Protesteren en staken in plaats van sollicitatie training aanbieden en helpen een nieuwe baan te vinden of ondernemer te worden?
Wednesday 21 July 2010 om 19:59
@Bas
De voorbeelden die je noemt, hebben te maken met de komst van nieuwe concurrenten, zoals concurrerende postbedrijven en buitenlandse chauffeurs die tegen een lager loon werken.
Zie je ook elders op de arbeidsmarkt een spelverruwing? Of moeten we gewoon spreken van een verzakelijking van de arbeidsverhoudingen totdat de personeelskrapte zich straks weer laten voelen in veel sectoren?
Wednesday 21 July 2010 om 21:15
@Cor: slechts deels mee eens. De transport problemen hebben weinig te maken met die toetreding van nieuwe spelers, maar met een fundamenteel probleem. Je moet je afvragen of transport namelijk wel iets is dat ons land zou moeten willen doen. Of dat het daadwerkelijk transporteren wel iets is waar voldoende marge op zit dat wij dat kunnen. Of we er wel geschikt voor zijn. Het antwoord is dan eenvoudig: nee. Dat is ook volkomen logisch (hoewel er in het verleden een hoop idioten bij de overheid zijn geweest die daar wel in geloofd hebben en Nederland Distributieland hebben bedacht, wat natuurlijk een blunder van ongekende orde is als je er met iets meer visie naar gekeken had).
De post is ook een heel ander verhaal. Het komt er namelijk eenvoudig op neer dat als de vakbonden niet de flexibiliteit van een stoelpoot hadden gehad, TNT geen probleem had gehad. Immers was het te kostbaar om 3 keer op en neer te rijden omdat deze mensen niet zomaar gewoon vanaf 18:00 (als toch het gros van NL thuis is) mochten werken. Nee, dat moest ook per sé tussen 9 en 5. Dat kost dus te veel, dus hebben we het aan zelfstandigen gegeven. Logisch, die komen nu altijd voortaan mooi na 18:00 en rijden gemiddeld veel minder vaak naar hetzelfde adres.
Die toetreders zijn een symptoom van veel fundamentelere problemen.
Verder zie ik zowel verruwing als verzachting. Het werkt namelijk altijd twee kanten op. Als jij netjes met mensen omgaat, zie je dat ze veel loyaler zijn. Omgekeerd werkt het ook. Kijk, loyaliteit werkt twee kanten op, net als respect. De crisis heeft laten zien hoe weinig bedrijven een strategisch personeelsbeleid voeren en respectvol met personeel omgaan. Het meest frappante voorbeeld is denk ik DSM, dat in één persbericht eind 2008 een recordwinst aankondigde, maar vanwege economische omstandigheden ook een ontslagronde waarbij gedwongen ontslagen niet werden uitgesloten. Als je zo onrespectvol met je mensen omgaat moet je geen loyaliteit verwachten en zie je dus een verruwing. Gelukkig van allemaal hele slimme mensen waardoor het allemaal relatief rustig blijft.
Ik ken ook bedrijven waar de aandeelhouders de laatste 2 jaar geen euro gekregen hebben, waar directeuren zelfs al maanden geen salaris meer uit het bedrijf trekken, omdat het personeel voor gaat. Ik herinner me een memo van Richard Branson begin 2009 naar alle managers van Virgin: wij ontstaan niemand tenzij het echt niet anders kan. Praat met elkaar, kijk of er mensen een dag minder kunnen werken en met 5 mensen kan je dat één ontslag tegen houden, zoek oplossingen, maar ontslagen is het aller, allerlaatste redmiddel (vrij vertaald de strekking).
Waar denk je dat loyaliteit en respect het meest voorkomt? En waar niet?
Monday 23 August 2010 om 09:33
[...] } ‘Spelverruwing op de arbeidsmarkt’: zowel op de FD-site als op Personeelslog was er de afgelopen tijd aandacht voor. Het verschijnsel heeft betrekking op werkgevers die [...]