Toen de nieuwigheid eraf was, bleek de aparte software die nodig was om naar Second Life te kunnen reizen voor de meeste mensen een te hoge drempel. De kantoren en eilanden die bedrijven in deze 3D-wereld hadden gebouwd, kwamen snel leeg te staan.

Second Life probeert een comeback te maken en heeft nu zelfs een traditionele vestiging in Amsterdam geopend.

Linden Lab, het bedrijf achter Second Life, probeert de virtuele wereld nieuw leven in te blazen. Tijdens de hype-dagen hadden bedrijven 3D-vestigingen waar mensen vooral informatie konden vinden. En als hun virtuele figuren (‘avatars‘) toevallig werknemers van het bedrijf tegen kwamen, konden zij met elkaar chatten.

Virtueel confereren
Tegenwoordig wil Second Life bedrijven op een andere manier ïnteresseren. Linden Lab probeert zijn wereld nu te verkopen als de ideale plek om samen te werken, te vergaderen of trainingen te houden.
In het publiciteitsoffensief bij de opening van de Europese vestiging in Amsterdam, schermt Second Life met IBM. Dit bedrijf verplaatste vorig jaar zijn IBM Academy naar de 3D-wereld. Door een grote bijeenkomst voor ontwikkelaars in Second Life te houden, bespaarde IBM 350.000 dollar.

Betekent de economische crisis een tweede leven voor Second Life?

Wie meer wil weten over Second Life en de toepassingen voor recruitment en HR, kan grasduinen in Personeelslog-archief.

Ook via Twitter kun je Personeelslog volgen: Twitter.com/Personeelslog.

Virtuele banenavonden
Zo houdt Randstad 1 november een virtuele banenavond voor de ICT en 8 november voor de financiële sector. Werkzoekenden die virtueel in gesprek willen met één van de aanwezige werkgevers, moeten zich eerst aanmelden via de site Banenavond.nl.
In één moeite door kan de kandidaat dan ook zijn cv on line laten checken door Randstad. Via mail, telefoon of in een persoonlijk gesprek krijgt de kandidaat de resultaten van de cv-check terug.

Meer vertrouwen en interactie
“Randstad gelooft in de kracht van 3D omgevingen. Vergeleken met een 2D omgeving is er sprake van meer vertrouwen over en weer en meer interactie”, aldus het persbericht van het uitzendbureau. “Randstad is overtuigd dat Virtual Reality veel toevoegt aan de traditionele manier van werving en selectiegesprekken en wil dit kanaal dan ook ten volle benutten.”

Niet in Second Life
Het opvallende aan de virtuele banenavonden is dat Randstad ze niet houdt in zijn virtuele vestiging in Second Life. Randstad heeft hiervoor een nieuwe, afgesloten 3D-omgeving ingericht.
“Randstad heeft hier voor gekozen omdat wij de mogelijkheden van een virtueel kantoor willen onderzoeken en niet die van Second Life. De bezoekers van Second Life behoren dan ook niet tot onze doelgroep”, aldus woordvoerder Joost Ruempol in een nadere toelichting.
“Wij richten ons met deze banenavonden specifiek op banenswitchers en werkzoekenden in Nederland die een baan zoeken in de ICT of in het bank- en verzekeringswezen en die ‘s avonds niet fysiek op onze vestigingen kunnen komen.”

Vereenvoudigde aanmeldprocedure
Voor de banenavond maakt Randstad nog wel gebruik van de Second Life-software als platform. Dat heeft overigens als nadeel dat de kandidaat software op zijn PC moet installeren als hij de virtuele banenavond wil bezoeken.
“We hebben daarbij wel een sterk vereenvoudigde aanmeldprocedure ontwikkeld”, zegt Ruempol.
Op langere termijn wil Randstad overigens met een eigen platform komen voor virtuele ontmoetingen. “Op dit moment onderzoekt Randstad de mogelijkheden daarvoor. De komende banenavond in de beschermde omgeving van het virtuele kantoor is een goede voorbereiding op het ontwikkelen van een dergelijk platform.”

Belevingsonderzoek
Overigens doet Randstad in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam tijdens de banenavonden onderzoek naar het verschil in beleving tussen een “Real Life kennismakingsgesprek” en één in een virtuele omgeving.

“Gemeten in publiciteit hebben we onze investering eruit, in aantallen kandidaten is dat de vraag. Het zijn nog niet de aantallen die wij zouden willen. We moeten het vooral hebben van de toevallige passanten die we normaal niet zo snel zouden bereiken”, aldus Maurik Griep, directeur werving en selectie van Randstad.

Ben benieuwd hoe lang Randstad nog zijn virtuele vestiging openhoudt nu de Second Life-hype voorbij is.

De laatste maanden wordt het overigens steeds stiller in virtuele vestigingen van bedrijven. Ik dacht dat bedrijven zich terugtrokken omdat Second Life de te hoge verwachtingen niet kon waarmaken.
Misschien heb ik me vergist. Misschien speelt er een heftig arbeidsconflict tussen werknemers in Second Life en hun werkgevers, en is IBM niet het eerste bedrijf dat virtueel wordt platgelegd door stakende avatars.

Allereerst de virtuele wereld Second Life waarover in Personeelslog al veel is geschreven. Kortweg gezegd vindt Time dat Second Life er weliswaar mooi uitziet, maar vooral te traag en te ingewikkeld is. Bovendien kom je er veel vreemde types tegen. “Dat het bedrijfsleven Second Life omarmt als plaats voor virtuele vergaderingen en trainingen, geeft Second Life erkenning. Maar misschien betekent dit niet meer dan dat sommige CEO’s van bedrijven te hard proberen hip te zijn“, aldus Time.

En dan MySpace, vergelijkbaar met de Nederlandse netwerksite Hyves. Vorig jaar behoorde deze site volgens Time nog bij de “50 coolest websites”. Hoewel Facebook sterk opkomt, is MySpace nog steeds de populairste netwerksite.
Volgens Time heeft MySpace een vervelende wending gekregen. “Het lijkt erop dat de community geteisterd wordt door marketeers en andere opportunisten die valse profielen aanmaken en andere gebruikers spammen onder het mom van ‘vrienden worden’.”

Betekent dit dat recruiters Second Life en netwerksites als MySpace dan maar links moeten laten liggen?
Zelf vermoed ik dat recruiters succes kunnen hebben bij netwerksites en wellicht ook in Second Life. Het zou helpen als netwerksites gebruikers meer mogelijkheden geven om duidelijk te maken waarvoor ze wel en waarvoor ze niet willen worden benaderd.
Maar zolang dat niet het geval is, moeten recruiters – aansluitend bij de redenen die gebruikers hebben om deze communities te bezoeken – op kousenvoeten, niet te opdringerig, te werk gaan. Slimmer en subtieler dus, dan nu vaak gebeurt.

Primeur voor TMP
Arbeidsmarktcommunicatiebureau TMP Worldwide had de primeur van de eerste banenmarkt in Second Life. Tijdens het driedaagse evenement dat 15 tot en met 17 mei is gehouden, hebben werkgevers als Microsoft, HP, eBay, T-Mobile en Verizon virtuele gesprekken gevoerd met kandidaten. Van te voren hadden de recruiters via een speciale site afspraken gemaakt met zo’n 450 kandidaten om hen in Second Life te ontmoeten.

Imago
David Manaster van de recruiting community ERE geeft in zijn weblog een letterlijke weergave van de persconferentie die TMP virtueel hield op de derde dag van de banenmarkt.
De deelnemende bedrijven blijken tevreden over de banenmarkt. Over het niveau van de kandidaten en vooral ook over de uitstraling die deelname aan de virtuele banenmarkt kan hebben voor hun imago op de arbeidsmarkt. Onduidelijk is in hoeverre de bedrijven ook daadwerkelijk geschikte kandidaten hebben gevonden voor hun vacatures.

IJsbreker
De ervaring van de recruiters was dat Second Life een echte “ijsbreker” is. De kandidaten voelden zich op hun gemak, waren minder nerveus voor het gesprek dan gebruikelijk en vonden de sollicitatie in Second Life juist leuk.
De recruiters hadden er geen probleem mee dat ze de sollicitanten met wie ze spraken niet konden zien. Aan een foto van de kandidaat hadden ze geen behoefte. “Je beoordeelt een persoon op basis van de inhoud van zijn antwoorden, niet op zijn uiterlijk.”
Opvallend was dat niet alle kandidaten daar zo ontspannen mee omgingen. Sommigen verontschuldigden zich ervoor dat hun avatar (virtuele verschijning) geen geschikte kleding droeg voor een sollicitatie, zoals een kostuum met stropdas.

In juni houdt TMP een tweede banenmarkt in Second Life. Deze keer georganiseerd door de Franse tak van het arbeidsmarktcommunicatiebureau.

TMP-eiland
Om de contacten tussen werkgevers en kandidaten te faciliteren, heeft TMP Worldwide sinds februari een eigen eiland binnen Second Life. Bij de driedaagse banenmarkt ‘Network in World’ even binnenlopen (“teleporten” in Second Life-taal) is er overigens niet bij.

Alleen op uitnodiging
Alleen op uitnodiging kunnen kandidaten een bezoek brengen aan de virtuele banenmarkt en gesprekken voeren (chatten) met de recruiters van de deelnemende bedrijven. Om een uitnodiging te krijgen, maakt TMP Worldwide een voorselectie via internet. Als een recruiter belangstelling heeft voor een kandidaat, wordt een afspraak gemaakt.
TMP verwacht dat zo’n 450 interviews zullen plaatsvinden tijdens het driedaagse evenement.

Vijf argumenten tegen Second Life-recruitment
1. De virtuele wereld Second Life is ontoegankelijk. Allereerst moet er aparte software worden gedownload. Vervolgens kost het veel tijd om uit te vinden hoe het allemaal werkt. Niet voor niets houdt het overgrote deel van de 5,2 miljoen “inwoners” het na hooguit enkele bezoekjes voor gezien.
2. De regelmatige bezoekers van Second Life komen naar deze virtuele wereld om anderen te ontmoeten. Zij komen er niet om een baan te zoeken of om jouw reclamepraatje aan te horen over dat fantastische bedrijf…
3. Second Life is een gevarieerde, internationale gemeenschap. Recruiters moeten het doorgaans hebben van kandidaten die hun computer min of meer in de buurt hebben staan.
4. Recruiten via Second Life is erg arbeidsintensief in verhouding tot het aantal kandidaten dat je kunt bereiken. Want de recruiter moet daadwerkelijk virtueel aanwezig zijn om een gesprek te kunnen aanknopen met mogelijke kandidaten.
5. Het belangrijkste argument om niet veel te verwachten van Second Life is een optelsom van bovenstaande argumenten: de kans is bijzonder klein dat je een kandidaat vindt die
- de Second Life-drempels heeft genomen
- èn daar op dezelfde tijd en lokatie aanwezig is als de recruiter
- èn bereid is kennis te nemen van de vacature
- èn in de buurt woont
- èn alle kwalificaties heeft voor de functie.

Kortom: Zo weinig tijd, zo weinig bruikbare kandidaten.

Maar welke redenen zijn er voor recruiters om wèl te investeren in Second Life?

Lees ook: Why Second Life isn’t the best option for recruiters (Resourcing Strategies).

Voor meer informatie over het seminar: Recruitment 2010-weblog.

Zie ook Alles over het nieuwe werven (Personeelslog): een grote collectie links naar relevante artikelen.

Nadat de publiciteit haar werk heeft gedaan, zijn van de ondersteunende site de banen verdwenen die in harde Euro’s worden betaald.
Overgebleven zijn ‘vacatures’ die alleen Linden-dollars (de virtuele munt van Second Life) opleveren. Met deze Linden-dollars kunnen Second Life bewoners virtuele spullen kopen. Ook is het mogelijk om het virtuele geld om te wisselen.
De salariëring voor de virtuele vacatures van Randstad loopt uiteen van 11 tot 255 Linden-dollars per uur. Gelukkig heeft de site van het uitzendbureau een omrekenmodule. Voor 11 Linden-dollars krijg je 3 eurocent; voor 255 Linden-dollars 72 eurocent.

Ook in de virtuele wereld koop je hier niet veel voor.

Randstad heeft vorige week een virtueel uitzendbureau geopend in Second Life. Waar veel bedrijven hun aanwezigheid in de Second Life vooral gebruiken als marketingstunt, lijken uitzendkrachten en werkgevers daadwerkelijk zaken te kunnen doen in de nieuwe Randstad-vestiging.

Met een website zijn organisaties 7 dagen per week, 24 uur per dag geopend. Zonder dat de aanwezigheid van medewerkers noodzakelijk is die 24 uur per dag letten op de bezoekers van de site. Voor een succesvolle vestiging in Second Life is echter meer nodig. Second Life gaat uit van daadwerkelijke interactie; bezoekers verwachten dat ze vragen kunnen stellen en direct een antwoord krijgen.

Uitzendbureau Randstad geeft er blijk van dit te begrijpen. Randstad experimenteert met Second Life omdat dit soort virtuele werelden “mogelijk uitkomst bieden op de behoefte van veel werkzoekenden aan meer persoonlijke interactie op internet”, aldus het persbericht.
Op de zaterdagmiddag dat Personeelslog een kijkje ging nemen bij Randstad Second Life, waren er verschillende Randstad-medewerkers èn bezoekers. In een gesprekje met één van deze medewerkers bleek de vestiging zaterdag zelfs tot 22.00 uur ‘s avonds met personeel bemensd.

Bedrijven die een vestiging in de virtuele wereld hebben, komen erachter dat deze personeel nodig heeft, net zo als een gewoon, fysiek kantoor. Deze medewerkers besturen vanachter de computer een virtueel figuurtje, heten bezoekers welkom en beantwoorden hun vragen.
Randstad Second Life bemiddelt voor deze nieuwe functies. Het uitzendbureau dat al meer dan twintig Second Life-vacatures te vervullen heeft, zet daarvoor ook de internetsite virtuele banen in. Zo zoekt het uitzendbureau een virtuele hostess (“Amber”) voor het ABN AMRO-kantoor in Second Life.

Randstad verwacht via Second Life in contact te komen met de moeilijk bereikbare doelgroep van hoogopgeleide jonge professionals. Bovendien wil het bedrijf ervaring opdoen met een driedimensionale internetomgeving. In samenwerking met de Vrije Universiteit laat Randstad ook wetenschappelijk onderzoek doen in Second Life. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of werknemers in een virtuele wereld anders worden beoordeeld dan in het dagelijkse leven.

Een vraag van Personeelslog: Als Second Life een vorm van persoonlijke communicatie is, accepteren bezoekers dan dat achter één virtuele hostess een heel team met anonieme parttimers schuil gaat? Of is het geloofwaardiger als elke medewerker een eigen figuurtje (“avatar”) krijgt met een eigen naam? Net zoals in First Life?

Lees ook:
Nederlandse recruiters struinen virtuele 3D-wereld af
Ook voor virtuele werving zijn echte recruiters nodig

“Een Arbodienst heeft het imago van stoffig en bureaucratisch. Maar wij zijn juist een jong en dynamisch bedrijf. Second Life is een uitstekend platform om dat uit te dragen. Websites zijn statisch. In Second Life kunnen we directer met klanten omgaan”, citeert het persbericht John Franck, de directeur van Arbo Concern.
Vol trots vertelt de directeur dat Arbo Concern inmiddels de eerste virtuele bedrijfsvergaderingen achter de rug heeft. “Onze parttime medewerkers kunnen nu vanuit eigen huis aan de vergaderingen meedoen. Een goed middel om reistijd en files in de toekomst te voorkomen.”

Noem me gerust ouderwets: maar wat heb ik aan een virtuele Arbodienst? Hoe helpt die me bij het tegengaan van ziekteverzuim? Gaat een virtuele bedrijfsarts het virtuele lichaam van een werknemer onderzoeken? Wie wordt hier beter van?

In het Fortune-artikel komen verschillende bedrijven aan het woord die via Second Life nieuwe medewerkers hebben gevonden: reclamebureau Ogilvy, Electric Sheep Company en PR-bureau Crayon. Deze bedrijven waren op zoek naar werknemers die als communicatieprofessionals ervaring hebben met Second Life. Want met deze expertise kunnen communicatie- en marketingbureaus grote klanten adviseren over hun aanwezigheid in de virtuele wereld. En dat deze bureaus met de bewoners van Second Life ook ter plekke virtuele sollicitatiegesprekken voeren, lijkt niet dan ook meer dan logisch.
Opvallend is dat Fortune geen succesvolle voorbeelden weet te noemen van recruitment voor andere functies in Second Life. Zijn die er (nog) niet? In Nederland heeft het internetbureau Evident het geprobeerd. Naast veel publiciteit heeft de virtuele wervingscampagne het bedrijf niet meer dan enkele freelancers opgeleverd.

Is Second Life alleen geschikt om te werven voor hele specialistische vacatures? Of is het nog te vroeg voor deze vorm van recruitment? Of is de virtuele wereld geen geschikt medium?

Lees ook:
Nederlandse recruiters struinen virtuele wereld af (over de werving door Evident)
Ook voor virtuele werving zijn echte recruiters nodig (ABN Amro in Second Life).

Bij sociale media gaat het om een bonte verzameling van:
- weblogs
- nieuwe generatie vacaturesites
- de virtuele wereld van Second Life,
- netwerksites als LinkedIn, Hyves en My Space
- videosites als Youtube.

De machtsgreep van de consument stelt bedrijven, en ook P&O-ers, voor nieuwe problemen. Niels Welten van het Expand-weblog schrijft hierover: “De kern is dat je als werkgeversmerk authentiek en geloofwaardig overkomt.”
En dat kan werven via sociale media zo moeilijk maken. Want kritische kandidaten leggen alles onder een vergrootglas. Zo kan een publiciteitsstuntje makkelijk negatief uitpakken. Dat heeft bijvoorbeeld het internetbureau Evident ervaren toen zij een rondleiding in de virtuele wereld Second Life verpestte in zijn wanhopige zoektocht naar personeel.

Dan maar wegblijven van deze nieuwigheden? Zo makkelijk gaat dat niet. Want de consument, sollicitant, (oud)werknemer laat zich het woord niet meer ontnemen. Of we het leuk vinden of niet.
“Durf de conversatie aan op een open en eerlijke manier. Houdt je online reputatie in de gaten! Ga kritiek niet uit de weg, maar reageer vanuit je eigen identiteit die verbonden is aan het bedrijf in kwestie”, adviseert Niels Welten.
Eerlijk duurt het langst, zei mijn moeder al. Hoeveel bedrijven durven hier consequent in te zijn? Ben jij er al klaar voor?

Enthousiast meldt de website dat AbnAmro de eerste Europese bank is die een vestiging heeft geopend in Second Life: “In de virtuele wereld van Second Life wil ABN AMRO een platform creëren waar (potentiële) klanten van de bank elkaar kunnen treffen. Er worden seminars georganiseerd voor startende ondernemers, pas afgestudeerden en Preferred Banking-klanten. Second Life wordt in de toekomst ook ingezet om nieuwe medewerkers te werven.”

Nieuwsgierig geworden, heb ik zaterdagmiddag een bezoekje gebracht aan de AbnAmro-eilanden inclusief de beach-club en het bankkantoor op Second Life. Hoewel het recruitment-eiland van de bank nog niet in gebruik is, was er wel een recruitment-billboard in het virtuele kantoor: “De beste werkgever van Nederland wacht op jouw invulling.” Met de muis klikken op het billboard levert een verwijzing op naar de recruitment-site van de bank.
Maar waar is iedereen? Op zaterdagmiddag heeft deze vestiging geen bezoekers. Er zijn zelfs geen medewerkers die me vertellen wat ik er kan doen of welke vacatures de bank heeft. De virtuele AbnAmro was helemaal leeg, uitgestorven. Op de website belooft de bank nog wel “ontdek hoe communicatie nog persoonlijker en directer wordt!”

Het succes van Second Life is dat achter de virtuele figuren echte mensen schuilgaan, waarmee direct kan worden gecommuniceerd. Dat betekent dat wie hier virtueel wil werven, ook echte recruiters nodig heeft.
En dat wie bankzaken wil bieden in een virtuele vestiging, zich niet kan beperken tot de openingstijden van de reguliere kantoren. Want de twintigers en dertigers waarop AbnAmro mikt, hebben op doordeweekse dagen van 9 tot 5 ongetwijfeld heel veel andere dingen te doen.

Second Life lijkt op een computergame, maar is veel meer. Second Life is een driedimensionale, virtuele wereld. Een tweede leven begin je door software te downloaden en te installeren op de computer en je aan te melden. Je kiest een personage (‘avatar’) en trekt de virtuele wereld in. Daar ontmoet je andere gebruikers waarmee je van alles kunt doen: van praten tot virtueel sex hebben.

Veel wat in het echte leven gebeurt, kan ook in Second Life. Steeds meer (vooral Amerikaanse) bedrijven openen er een vestiging. Persbureau Reuters heeft er zelfs een correspondent rondlopen die al het virtuele nieuws noteert.
Tussen de 1,2 miljoen gebruikers (‘residents’) lopen naar schatting bijna 20.000 Nederlanders rond. Voor het Utrechtse internetbureau Evident een reden om 25 medewerkers Second Life in te sturen om te werven. Op de site van Emerce is Evident-directeur Herbert Pesch enthousiast over de eerste resultaten: “Op de eerste dag hebben we een potentiele werknemer en een freelancer gevonden.”

Zo’n 25 recruiters (te herkennen aan de Evident-shirts van hun personages) spreken zoveel mogelijk Nederlandse Second Life gebruikers aan. Om hen te vinden, bezoeken zij Second Life lokaties als ‘Amsterdam’, ‘De Molen’ en de virtuele kantoren van Wired en Reuters. En natuurlijk lopen de recruiters grootschalige evenementen af, zoals een Halloween feest.

Emerce over de wervingsaanpak van Evident:

“We zijn Second Life aan het afstruinen om te kijken op welke plekken we het beste kunnen werven en om te zien welke aanpak goed werkt.” Een eerste bevinding is dat evenementen goede ‘wervingsplekken’ zijn. En dat het ‘rondstruinen’ met een grote groep effectief is. Pesch: “Als je met 15 man rondloopt, dan valt dat behoorlijk op. Mensen komen vanzelf naar je toe.” De headhunters werken vooral in de avonden en tijdens de lunch. Het uitdelen van flyers gaat goed volgens Pesch. “Vrijwel iedereen accepteert deze.” Naast het uitdelen van flyers, hangen de headhunters ook billboards op.

Meer over Second Life in deze uitgebreide videopresentatie.

Deze pagina geeft een overzicht van de relevante artikelen die hierover te vinden zijn op internet. Linksuggesties zijn van harte welkom.

De Basis

Netwerksites: Hyves, LinkedIn, MySpace, Xing

Second Life

Recruitmentsites van bedrijven Nieuw

SMS

Vacaturesites

Weblogs

Webvideo

Overig

Geactualiseerd: 24 november 2007