Personeelslog.nl maakt gebruik van cookies. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.

Balk sluiten

Personeelslog

Het weblog van Personeelsnet over HR, Werken 3.0 en Communicatie

Waarom allochtonen minder kans maken op de arbeidsmarkt

woensdag 8 september 2010

Discriminatiemonitor niet-westerse migranten geeft een onthullend kijkje in de werving- en selectiepraktijkDat allochtonen (en dan vooral de niet-westerse migranten) minder kans hebben op een baan, weten we uit onderzoek. Het Sociaal Cultureel Planbureau heeft nu via uitgebreide gesprekken met werkgevers onderzocht waarom zij niet zo snel allochtonen aannemen.
Dat leverde een onthullend kijkje op in de werving & selectiepraktijk.

Zo saai als het rapport heet (‘Discriminatiemonitor niet-westerse migranten op de arbeidsmarkt 2010’), zo onthullend is de inhoud van het onderzoek dat het Sociaal Cultureel Planbureau heeft gedaan. Het SCP heeft ruim 100 werkgevers en intermediairen (medewerkers van uitzendbureaus en UWV Werkbedrijf) geïnterviewd.

Op basis van de interviews ziet het SCP vier hoofdredenen waarom allochtonen minder kans maken op een baan: tekortkomingen in CV en brief, een andere houding en presentatie, negatieve ervaringen op de werkvloer en stereotypen en voorkeuren van werkgevers.
Personeelslog zet de belangrijkste hindernissen op een rij.

Taalfouten in CV en brief
Voor werkgevers blijkt taal een belangrijk selectiecriterium, dat voor alle functieniveaus en functietypen geldt.

“De werkgevers willen graag dat ze goed Nederlands spreken, want zelfs bij schoonmaakwerk moeten ze aantekeningen maken van wat ze hebben gedaan. Ze moeten kunnen lezen wat erop de veiligheidsvoorschriften op de flessen staan.”

Geen Nederlands kunnen lezen, spreken noch verstaan is niet acceptabel, concludeert het SCP. Slechte schrijfvaardigheid is op lagere functies minder snel een probleem. Maar is wel een hindernis voor het goed invullen van een sollicitatieformulier.
De selecteurs beschouwen vaak de taalfouten in een sollicitatiebrief en CV niet alleen als een teken van slechte schrijfvaardigheid, maar ook als een gebrek aan motivatie.

“Bij een brief met veel schrijffouten heb je er niet met zorg naar gekeken. Dan heb je niet je best gedaan om je te presenteren. Het is heel makkelijk om iemand anders die brief even door te laten lezen om de foutjes eruit te halen.”

Mager CV
Het valt de geïnterviewde werkgevers op dat allochtonen vaak een ‘kaal’, bescheiden CV afgeven zonder beschrijving van taken/verantwoordelijkheden, zonder activiteiten buiten het werk die relevant kunnen zijn.

“Het CV is vaak heel summier opgesteld. ‘Ik heb die en die opleiding gedaan, ik heb dit en dat werk gedaan.’ Maar als je naar de CV’s van Nederlandse mensen kijkt, die hebben er veel meer in staan. Ze schrijven wat hun ambitie is, wat hun sterke punten zijn, waar hun kwaliteiten zitten; ze promoten zichzelf veel meer.”

Stapelen van opleiding
Allochtonen hebben vaker een CV waaruit blijkt dat ze opleidingen hebben gestapeld (bijvoorbeeld eerst mavo, vervolgens mbo en daarna hbo). Werkgevers kijken hier kritisch naar.
Het SCP vermoedt dat werkgevers verwachten dat kandidaten die op een lager opleidingsniveau zijn gestart uiteindelijk toch over minder vaardigheden beschikken dan sollicitanten die via een korte route hbo hebben gedaan.

Jobhoppen
Allochtonen komen vaker in tijdelijke of flexibele banen terecht. De snelle opeenvolging van verschillende banen wordt door werkgevers niet gewaardeerd. “Met iemand die zijn baan niet lang weet vast te houden moet wel iets mis zijn”, is vaak de redenering.

Niet de motivatie die de werkgever wil horen
Werkgevers horen graag van kandidaten waarom zij net die ene baan ambiëren in hun bedrijf. De motivatie van kandidaten van niet-westerse allochtonen is vaak te algemeen (“magazijnwerk vind ik wel leuk”) of blijft steken bij uitspraken als “ik wil werken” en “ik heb geld nodig”.
Droog constateert het SCP dat een “sollicitant in het verzorgingstehuis beter kan zeggen dat hij graag met hulpbehoevende mensen werkt dan dat hij in geldnood zit”.

Uiterlijke presentatie
Ook het uiterlijk kan een negatieve invloed op de kansen die een allochtoon heeft op een baan. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om uiterlijke kenmerken die naar het islamitische geloof verwijzen, zoals een hoofddoek of een baard.
Soms gaat het om bedrijfsregels (zoals gemeenten die een neutrale uitstraling willen bij ambtenaren die achter een loket zitten), soms om persoonlijke voorkeuren van de selecteur.

Straattaal
Werkgevers hebben liever geen werknemers met een sterk accent. Straattaal is helemaal uit den boze.

Bescheiden presentatie
De ervaring van selecteurs is dat allochtonen vaker een afwachtende of bescheiden houding aannemen. De werkgever ervaart dat vaak als gebrek aan initiatief en leiderschapscapaciteiten. Zelfs bij werkgevers die een bescheiden presentatie verklaren uit de culturele achtergrond van de kandidaat, werkt zo’n houding niet. Werkgevers zijn op zoek naar mondige kandidaten die zichzelf goed weten te verkopen.
“Meerdere personeelsselecteurs constateren dat niet-westerse migranten, vaker dan hun autochtoon Nederlandse concurrenten, de selecteur niet aankijken, een slap handje geven, terughoudend zijn, weinig of geen vragen stellen en in het algemeen weinig initiatief nemen in het gesprek. Dit is volgens hen reden dat relatief veel niet-westerse migranten niet door de sollicitatieprocedure komen.”

Negatieve ervaringen met allochtonen
Ook eerdere ervaringen met allochtonen op de werkvloer kunnen reden zijn waarom werkgevers terughoudend zijn. Opvallend is dat het hierbij niet gaat om de kwaliteit van het geleverd werk, maar om zaken als te laat komen, lange vakanties, ‘gedoe’ tijdens de ramadan.
Ook hebben allochtonen soms meer tijd nodig om zich de ongeschreven regels van de Nederlandse bedrijfscultuur eigen te maken. “Zeg je ’je’of ‘u’tegen de baas? Mag je alleen kritisch zijn tegenover collega’s, of ook tegenover je leidinggevende? Kun je aangeven dat je ergens geen tijd voor hebt, of dat iets niet goed begrijpt?”

Angst voor kliekjesvorming
Ook speelt voor sommige werkgevers mee dat ze bang zijn dat er allochtone groepen ontstaan die kliekjes vormen.
“Marokkaanse mensen gaan al snel bij elkaar en gaan ook hun eigen taaltje spreken. Ze gaan zich als groep binnen de groep gedragen. En dat is heel lastig.”

Stereotypen van werkgevers
Naast de tekortkomingen in CV en brief, de presentatie en de negatieve ervaringen in het verleden signaleren medewerkers van uitzendbureaus en UWV Werkbedrijf nog een andere hindernis voor allochtonen: de stereotypen en voorkeuren van werkgevers.
Om dat testen, hebben de SCP-onderzoekers werkgevers gevraagd in welke volgorde ze vijf medewerkers aannemen bij gelijke geschiktheid. De autochtone Nederlander is favoriet, op de tweede of de derde plaats komen de Turkse en Surinaamse Nederlanders, als laatst noemen werkgevers Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders.

Gevraagd naar het waarom bleken de werkgevers vaak dezelfde motivatie te hebben. In de woorden van het SCP: “Autochtone Nederlanders zijn ‘eigen’, die kennen we het best. Turken zijn rustige, harde en betrouwbare werkers, daar heb je geen last van. Surinamers beschouwen werkgevers als goed geïntegreerd en gezellig, maar zijn geen harde werkers en minder goede leidinggevenden, Marokkanen en Antilianen beschouwt de gemiddelde Nederlandse werkgever als onbetrouwbaar en crimineel.”

Ingewikkelde werkelijkheid
Wie de Discriminatiemonitor van het SCP leest, vergeet makkelijk hoe vaak het ook goed gaat.
Maar de grote verdienste van het SCP-rapport is dat het de ingewikkelde werkelijkheid laat zien van ‘discriminatie op de arbeidsmarkt’ en van de multiculturele werkvloer.

Lees ook:
Discriminatiemonitor niet-westerse migranten op de arbeidsmarkt 2010.

Ook via Twitter kun je Personeelslog volgen: Twitter.com/Personeelslog.

  • Het komt niet vaak voor dat ik zo’n ongelofelijke hoeveelheid onzin en vooroordelen in één onderzoek naar voren ziet komen. Het doet je bijna schamen dat je onderdeel uitmaakt van deze sector, niet?

    Even op een rijtje zetten:

    Taalfouten: gebrek aan motivatie? Tja, misschien als spellen het enige is dat je kan is dat heel belangrijk, maar spelling zegt echt niets over de inhoudelijke kwaliteiten van iemand. Natuurlijk is het handig als iemand Nederlands spreekt, maar daar zijn altijd ook wegen omheen te bedenken. Het afwijzen van mensen op spelling waar het niet een essentieel onderdeel is van het vak (secretaresse b.v.) is gewoon onzin. Het heeft ook echt niets met de motivatie te maken.

    Mager CV: Ik dacht dat je de taak was van een recruiter om ‘daar doorheen te prikken’. Met die opmerkingen diskwalificeer je jezelf wel zeg.

    Stapelen van opleidingen is vaak een teken van doorzettingsvermogen. Vraag elke docent op het HBO, een MBO’er is de hardste werker. Idem van mavo naar havo. Het zijn vaak ook de eerste afhakers, als ze het niet aankunnen. Die komen niet door met de genade zesjes.

    Jobhoppen spelen ze op deze manier natuurlijk in de kaart als niemand ze een kans geeft zich te bewijzen. Over kip-ei situaties gesproken

    En niet de juiste motivatie: tja, ze zijn gewoon eerlijk. Maar ook dat is blijkbaar niet meer iets dat gewaardeerd kan worden.

    Natuurlijk zitten er ook een aantal legitieme redenen in. Maar als ik dit zo doorlees schaam ik me voor het niveau van wervend Nederland.

  • @Bas:

    Het aardige van dit onderzoek vind ik dat het SCP dit allemaal boven tafel heeft gekregen. Je wordt er inderdaad niet vrolijk van.

    Overigens denk ik dat vooral in tijden zoals nu waarin werkgevers de luxe hebben om een keuze te hebben, allochtonen als eerste het onderspit delven. Als er genoeg gekwalificeerde sollicitanten zijn, vallen de kandidaten waarvoor werkgevers méér moeite moeten doen als eerste af.

  • @Cor: helemaal mee eens. Zowel klasse van het SCP dat dit nu bekend is, de vraag is alleen of men het zelf inziet hoe triest ze eigenlijk zijn. Het is ook normaal menselijk gedrag in veel gevallen denk ik, maar juist deze beroepsgroep zou toch als kerncompetentie moeten hebben ergens doorheen te prikken.

    Ook heb je denk ik gelijk dat de eisen dalen als de sollicitanten afnemen, maar toch, ook dan blijft het kleven vrees ik.

  • Luuk

    Bas,
    Iedere kantoorbaan vereist dat je goed kunt spellen. Dat zijn zeer veel banen. Daarnaast: wie heb je liever? Iemand die WEL of iemand die NIET kan spellen, ceteris paribus? Juist. Het gaat allemaal om relatieve geschiktheid tov anderen.
    En als je met straattaal of ongepast gekleed komt solliciteren? Hoe serieus ben je dan? Het is respectloos.
    Het goede nieuws: zij die willen kunnen makkelijk deze fouten omzeilen. Dit zie ik overal om me heen.

  • @Luuk: Totale onzin, maar de discussie over iemands kwaliteiten en kunnen spellen ga ik niet opnieuw voeren, het slaat gewoon nergens op namelijk. Aangezien gelijke geschiktheid niet bestaat, enkel een gebrek aan selectie kwaliteiten, is de rest van de discussie zinloos. Geen mens is namelijk gelijk, dus bestaat gelijke geschiktheid niet en dus is spelling als criterium nemen bij een sollicitatie op een functie waar het geen absoluut vereiste is (eindredacteur, secretaresse) totale onzin.

  • Dennis Hendriks

    Dit gaat naar mijn idee niet over allochtoon vs. autochtoon. Elk persoon, ongeacht afkomst etc. staat op een achterstand wanneer één of meer van de genoemde punten op hem/haar van toepassing zijn. Hoe je verder ook denkt over de belangrijkheid per punt, het zijn in ieder geval geen pluspunten. Als je slechts één sollicitant krijgt vormt het wellicht niet zo’n probleem, maar als je er meerdere hebt (altijd als het goed is) dan neem je toch niet degene met allerlei gebreken?

    Samengevat: genoemde punten gelden voor zowel autochtoon als allochtoon, alleen zullen ze vaker voorkomen bij allochtonen.

  • Buitenlander

    @Dennis: Uit je samenvatting, hoe kan ik deze norm in mijn eentje veranderen dan, als ik niet de meeste dat soort allochtonen ben? Ik denk dat je iemand pas goed kent, wanneer jij samen hebt gewerkt en dat gebeurt niet in één dag. Begrip er niets van waarom wordt sommige allochtonen in de eerste plaats afgewezen.

  • Pingback: Personeelslog » Blog Archive » Meest besproken in 2010: Het Nieuwe Werken en werknemersprivacy()

  • Pingback: Allochtone jongeren krijgen minder kansen in de maatschappij dan Nederlandse jongeren. | blog h4d()

  • YUGOSLAAF

    Halo, ik wil niet al te veel zeggen maar is er niet lang geleden een onderzoek gedaan met 2 CV’S waarbij bijvoorbeeld op 1 cv Piet werd neergezet en op ander Abdoela maar voor de rest de C.V.’S helemaal de zelfde waren ? :DDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD
    Deze lang gaat gewoon de verkeerde kant op en mensen voelen dat aan en te top zegt yes en down zegt fuck jullie 😀

  • Plukdedag

    Het trieste is dat een allochtoon gewoon minder kans maakt ook al voldoet hij/zij aan alle eisen. Als je als allochtoon op sollicitatie gaat begin je sowieso met een achterstand. Je moet dan wel van hele goede huize komen wil je die achterstand nog kunnen inhalen. Maar goed, het is niet onmogelijk. Ik zelf ben een Marokkaanse vrouw mét hoofddoek en werk op een personeelsafdeling met geen enkele andere allochtoon. Ik ben gekozen uit maar liefst 85 sollicitanten. Dus er zijn gelukkig nog werkgevers die kiezen voor kwaliteit en niet alleen maar voor het bekende.

  • corrietman61

    Mooi dat het je is gelukt, dat je volhouden is beloond.

  • Drs.Ir. Rabin Gangadin, Ph.D

    Hollanders hebben een lage dunk voor de kwaliteiten van allochtonen

    Hollanders gillen en brullen op het ene front dat ook allochtonen moeten (kunnen)werken en op het andere front koestert men één en al minachting en wantrouwen jegens hun kwaliteiten.

    “Intussen is de stoelzitting van de Nederlandse werknemer verworden tot een dummy van zijn/ haar achterwerk”.

    Anno 2013 vragen vele allochtonen zich nog steeds af hoe en op welke wijze je in Nederland op een trefzekere en niet mis te verstane wijze voor een baan bemiddeld kunt worden. Al het giswerk dat hieraan te pas komt begint langzaamaan de vormen aan te nemen van een soort sterrenwichelarij. De zogeheten arbeidsdeskundigen en magistraten hebben het air van de reclameman en de psychiater om zoveel mogelijk geld verdienen met een winderig vuistregeltje en met de invalshoek van een scheet. Vroeger werd er van allochtone kandidaten haast geroutineerd gezegd dat ze de Nederlandse taal niet machtig zouden zijn, niet over de juiste diploma’s zouden beschikken of anders te laag zouden zijn opgeleid, op sollicitatiegesprekken niet een eclatante figuur zouden slaan als hun Nederlandse collega’s etc, waardoor het voor de werkgever voldoende reden werd liever geen risico te nemen met allochtonen, vooral wanneer er enig denk – en schrijfwerk aan te pas moest komen.

    Bovenaan op de ranglijst

    Ik durf te wedden dat de gemiddelde Nederlandse werknemer, wiens stoelzitting inmiddels verworden is tot een dummy van zijn/ haar achterwerk, zich door bovenstaand predicaat dat hem/ haar is toegedicht, enkel gevleid zal voelen maar zich er diep in zijn/ haar hart beslist niet in zal vinden. Deze bevoorrechting voltrekt zich zelfs over de oceaan, op de voormalige Antillen en Aruba. Steeds komen Hollanders er als eerste aan bod of worden ze bovenaan op de ranglijst geslingerd. Het feit dat velen onder hen vanwege het mooie weer aldaar liever niet willen werken, hindert gewoon niet en wordt men kunstmatig in het arbeidszadel gehouden.

    In 2000 bracht het SCP een onderzoeksrapport uit volgens welke het leeuwendeel van de werkgevers spijt zou hebben van de keus die men ooit op haar werknemers liet vallen. Het weekblad HP/De Tijd had een hele rapportage gewijd aan Nederlandse werknemers die onder baas z’n tijd rustig een eigen administratieve rompslomp zouden opknappen, langere pauzes zouden nemen, naar vrienden, kennissen etc. zouden bellen en zich in het gunstigste geval stipt zouden houden aan een 09.00 uur 07.00 uur mentaliteit. De verslagen, rapporten etc. die ze schrijven zouden zowel qua opbouw als qua taalkundige verzorging eerder neigen naar het ezelachtige dan naar enige voorname cognitieve ontwikkeling van betrokkene.

    Foefjes

    Reeds in 1986 maakte de Utrechtse hoogleraar in de criminologie, Frank Bovenkerk, vanuit zijn toenmalige hoedanigheid als universitaire docent in de sociologie, er gewag van dat Nederlandse werkgevers zich tegenover allochtone kandidaten uitsluitend zouden bedienen van leugens en foefjes om hen te kunnen afwijzen. Zijn bevindingen die voortvloeien uit een onderzoek dat hij in opdracht van de EU deed, is vervat in een boek, getiteld: EEN EERLIJKE KANS. Bovenkerk schrijft in dit essay dat zelfs in het als Nazistisch gebrandmerkt Duitsland werkgevers veel beter genegen zijn met allochtone kandidaten dan hun Nederlandse collega’s.
    Het (gewezen) Tweede Kamerlid Hirschi Ali die hoofdzakelijk furore heeft gemaakt met haar zweetangst jegens de Islam, dacht zich ook een keer te kunnen begeven op het veld van de arbeidsmarkt en gaf een reeks interviews af aan SPITS en METRO. Volgens haar zouden allochtonen hun baan niet langer behouden omdat ze het niet te nauw zouden nemen met de Nederlandse bedrijfscultuur, in welk geval ze zich niet keurig netjes zouden houden aan de aanvangstijd van het werk, de duur van de pauze, de instructies van de baas etc.

    Gedragscorrectie

    Als we deze opsomming volgen, kunnen we ons één ding afvragen: wat is hier precies waar. Zou een gedragscorrectie c.q. mentaliteitsverzuiveringsmethode bevorderlijk werken in het belang van allochtone werkzoekenden om ooit aan een baan te komen of zou het een idee zijn allochtone werkzoekenden, Nederlandse werkers te laten assisteren/vergezellen, teneinde op termijn bepaalde noodzakelijke vaardigheden in het Nederlandse arbeidsproces op te doen. Is dit euvel bij iedere beroepsgroep onder de allochtonen constateerbaar? Indien niet, hoe moet het met de categorie ‘allochtoon OK’ waar verder niets bij op en aan te merken is, behalve het feit dat men bijvoorbeeld te hoog kan zijn opgeleid, nooit werk heeft kunnen verrichten op kader/ staf- niveau waardoor men niet aan de bak kan komen of dat hun werkervaring. Hoewel op een behoorlijk niveau, inmiddels ten gevolge van een ongewilde langdurige werkloosheid, verouderd is c.q. niet meer actueel.

    Selfsupporting

    Ik denk zelf dat de Nederlandse werkgever niet meer geborneerd is maar nog steeds gevoelig is voor wat zijn werknemers als eis stellen. Hoewel de werknemers zelf blij mogen zijn erin te mogen, leggen zij hun allochtone collega’s strobreed in de weg. Ze houden gevraagd en ongevraagd ruggespraak met hun chef t.a.v. het vermeende disfunctioneren van de allochtone collega, met als gevolg dat deze bij een functioneringsbeoordeling als eerste eruit vliegt. Allochtonen die aan selfsupporting denken i.p.v. zich te storten op de arbeidsarena zijn pas realistisch bezig, tenzij men als hobby ontdekt heeft om bijvoorbeeld met hun talloze sollicitatieafwijzingen, bloemlezingen samen te stellen.

    De auteur studeerde in 1986 af als arbeidssocioloog, promoveerde in 1998 op een proefschrift op het gebied van de sociale economie en slaagde in 2001 voor zijn ingenieursexamen landbouwwetenschappen( rurale ontwikkelingen ) aan de toenmalige landbouwuniversiteit te Wageningen. Momenteel werkt hij aan zijn tweede dissertatie op het gebied van de vrijheid van meningsuiting benevens aan zijn nieuwe roman.

  • Jan

    IEDEREEN KAN WERKEN IN DE TUINBOUW, MET ALS PRESTATIE EVENVEEL AARDBEIEN FRAMBOZEN APPELS PEREN ETC PLUKKEN ALS DE POOLSE GEDETACHEERDEN WERKNEMER.

  • Drs.Ir. Rabin Gangadin, Ph.D

    En wat moeten de aardbeienplukkers zelf doen? Er zijn genoeg werkgevers die hoogopgeleiden om moverende redenen liever niet in dienst willen nemen. De enkelen die dat wel doen bieden doorgaans geen doorgroeimogelijkheden. Je kunt van een hoogopgeleide niet eisen dat die de rest van z’n .leven in een baan moet slijten en zich qua niveau helemaal moet gaan richten naar de laagopgeleiden.

2 pingbacks

    31 December 2010 at 9:12am
    [...] De top 10 van meest gelezen artikelen 1. De HR-trends voor 2010: Nederland leert ...
  1. Personeelslog Blog Archive Meest besproken in 2010: Het Nieuwe Werken en werknemersprivacy

  2. 22 June 2013 at 10:06pm
    [...] ...
  3. Allochtone jongeren krijgen minder kansen in de maatschappij dan Nederlandse jongeren. | blog h4d